Artykuły naukowe

Kaszubszczyzna – od dialektu do języka

Kaszubszczyzna – od dialektu do języka Jerzy Treder Źródło: 70 lat współczesnej polszczyzny. Zjawiska – Procesy –Tendencje. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Janowi Mazurowi, pod red. A. Dunin-Dudkowskiej, A. Małyski, Wyd. UMCS, Lublin 2013, s. 421-438. Do statusu języka (regionalnego) kaszubszczyzna przeszła długą drogę. O jej awansie – nie tylko formalnym – przesądziły ogólne przemiany w … Czytaj więcej Kaszubszczyzna – od dialektu do języka

Ambasador Pomorza / Ambasadór Pòmòrzégò

Ambasador Pomorza / Ambasadór Pòmòrzégò Krzysztof Korda* Źródło: Pomerania, nr 1, 2013 | Artykuł w wersji polskiej i kaszubskiej Czym kierowała się Rada Naczelna Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, obierając patronem Pasierba? Po kaszubsku nie mówił, ale jak pokazał w swojej twórczości, miłość do małej ojczyzny można wyrazić, także nie znając tego języka. Potwierdza to Medal im. Bernarda Chrzanowskiego „Poruszył … Czytaj więcej Ambasador Pomorza / Ambasadór Pòmòrzégò

Wytyczyli nowe drogi (cz. 3)

Wytyczyli nowe drogi (część 3) Cezery Obracht-Prondzyński Źródło: Pomerania, nr 4, 2012  Fragmenty wypowiedzi Aleksandra Majkowskiego i Jana Karnowskiego o istocie i zadaniach ruchu młodokaszubskiego ░ A. Majkowski, „Gazeta Gdańska” nr 34, 21.03.1905, s. 1 Co do sprawy kaszubskiej, to jesteśmy zdania, że ten szczep polski, który wbrew wszelkim przypuszczeniom i dzięki swym właściwościom odpornym, mimo braku … Czytaj więcej Wytyczyli nowe drogi (cz. 3)

Wytyczyli nowe drogi (cz. 2)

Wytyczyli nowe drogi (część 2) Cezery Obracht-Prondzyński Źródło: Pomerania, nr 3, 2012  Młodokaszubi byli obrońcami i wyznawcami zasady, że dusza kaszubska będzie w łączności z polską tylko wtedy, kiedy będzie traktowana po partnersku. ░ Kształtowanie się polskiej tożsamości Kaszubi stawali się Polakami oczywiście nie wyłącznie dzięki aktywności Młodokaszubów. Oddziaływanie ich sztandarowych inicjatyw: „Drużby”, dodatku do „Gazety Gdańskiej”, … Czytaj więcej Wytyczyli nowe drogi (cz. 2)

Wytyczyli nowe drogi (cz. 1)

Wytyczyli nowe drogi (część 1) Cezery Obracht-Prondzyński Źródło: Pomerania, nr 2, 2012  Nie można opisać i zrozumieć fenomenu regionalizmu kaszubskiego bez uwzględnienia dorobku i myśli kręgu osób, które zwykliśmy nazywać ruchem młodokaszubskim. Ruch ten pojawił się na przełomie XIX i XX wieku i na zawsze odmienił kulturę kaszubską, wypracował nową formułę ideową regionalizmu, wreszcie – stworzył pierwsze … Czytaj więcej Wytyczyli nowe drogi (cz. 1)

Młodokaszëbi z Pòznania, Warszawë i Krakòwa

Młodokaszëbi z Pòznania, Warszawë i Krakòwa Krzysztof Korda |Tłom. Danuta Pioch Źródło: Pomerania, nr 6, 2012  Czekawòsc kaszëbiznë westrzód lëdzy spòza Pòmòrzégò narôsta midzë jinszima za sprawą parłãczeniô wespółrobòtë pòmòrsczi inteligencji z lëdzama z jinszich òstrzódków. Leżnoscą do tegò bëłë rézë nad pòlsczé mòrze òsób z Wiôlgòpòlsczi czë Mazowsza. ░ Warszawsczé kòło kaszëbskò-pòmòrsczé W 1911 rokù, jak … Czytaj więcej Młodokaszëbi z Pòznania, Warszawë i Krakòwa

Dokąd zmierzają Kaszubi

Dokąd zmierzają Kaszubi Grzegorz Janusz* Źródło: Pomerania, nr 4, 2012 W ostatnich miesiącach w środowisku kaszubskim, ale i wśród badaczy problemu toczy się dyskusja o statusie społeczności kaszubskiej, opisywana w części przez miejscowe media. Główną jej przyczyną jest utworzenie stowarzyszenia Kaszëbskô Jednota, które stawia sobie za cel uznanie społeczności kaszubskiej za mniejszość etniczną, co ma zapewnić ochronę … Czytaj więcej Dokąd zmierzają Kaszubi

Młodokaszëbi z Westrzódka i Nordë

Młodokaszëbi z Westrzódka i Nordë Krzysztof Korda | Tłomaczenié D.M. Źródło: Pomerania, nr 5, 2012  Z Młodokaszëbama z Kòscérznë i Nordë donądka parłãczëlë sã przédno Aleksander Majkòwsczi i Léón Heyke. Równak na kartësczi, kòscersczi, pùcczi i wejrowsczi zemi ùrodzylë sã, abò żëlë i robilë téż jiny, mni znóny Młodokaszëbi. W Kòscérznie òd zôczątkù XX wiekù pòjawiałë sã … Czytaj więcej Młodokaszëbi z Westrzódka i Nordë

Młodokaszubi z Zaborów, Gochów i ziemi bytowskiej

Młodokaszubi z Zaborów, Gochów i ziemi bytowskiej Krzysztof Korda Źródło: Pomerania, nr 4, 2012  Z ruchem młodokaszubskim byli związani miłośnicy Kaszub wywodzący się z różnych stron tego regionu. Z Zaborów pochodził Jan Karnowski, ale warto przypomnieć także innych zaborskich Młodokaszubów, z samych Brus wywodzi się ich aż czterech. Warto również pamiętać, że prezesem Towarzystwa Młodokaszubów był Ignacy … Czytaj więcej Młodokaszubi z Zaborów, Gochów i ziemi bytowskiej

Instrument kaszubskiego szamana

Instrument kaszubskiego szamana Jacek Borkowicz Źródło: Pomerania, nr 10, 2012 Z chmieleńskiego Wichrowego Wzgórza, na którym piszę te słowa, rozciąga się widok na co najmniej trzy jeziora. Wieczorem oglądałem występ Chmielan, ze starszym kapeli rytmicznie postukującym w diabelskie skrzypce. Zawsze zastanawiała mnie nieadekwatność nazwy instrumentu, który z wyglądu zupełnie nie jest podobny do skrzypiec. Nie ma też  … Czytaj więcej Instrument kaszubskiego szamana