Kaszubszczyzna – od dialektu do języka

Kaszubszczyzna – od dialektu do języka Jerzy Treder Źródło: 70 lat współczesnej polszczyzny. Zjawiska – Procesy –Tendencje. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Janowi Mazurowi, pod red. A. Dunin-Dudkowskiej, A. Małyski, Wyd. UMCS, Lublin 2013, s. 421-438. Do statusu języka (regionalnego) kaszubszczyzna przeszła długą drogę. O jej awansie – nie tylko formalnym – przesądziły ogólne przemiany w … Czytaj więcej Kaszubszczyzna – od dialektu do języka

Składnia

Kaszubszczyzna ma m. in. w plaszczyźnie składniowej wiele cech wspólnych z innymi językami zachodniosłowiańskimi, np. z językiem polskim. Wymienić tu należy typy związków składniowych (zgody, rządu, przynależności); zdań (oznajmiające, pytające, żądające); rodzaje podmiotów (gramatyczny, logiczny, domyślny, szeregowy itd.); orzeczeń: syntetyczne i analityczne (w tym – imienne); okoliczników (miejsca, czasu, warunku, przyzwolenia, stopnia, miary itp.); przydawek … Czytaj więcej Składnia

Fonetyka kaszubska

FONETYKA KASZUBSKA interesowała już K.C. Mrongowiusza, czego dowodzi dążność do oddania wymowy specjalnym zapisem, np. dwiema literami z łuczkiem nad nimi: oa: gnoat, ploachta, poan, żoat; ua: duaka, pluachta; uo\ nuoc, raok; znaka­mi „piętrowymi" typu á, ú, np. wáknonc, lúsyna. W zapisach tych pewien porządek zauważył P.I. Prejs, który określił kilka kaszubskich cech fonetyki, przede … Czytaj więcej Fonetyka kaszubska

Fleksja kaszubska

FLEKSJA (kasz. fleksëjô, zjinaka, z łac. flexio, -onis 'zginanie', czyli dostosowy­wanie końcówek do tematów) to dział morfologii (obok słowotwórstwa), zaj­mujący się odmianą wyrazów. Wszystkie języki indoeuropejskie były językami fleksyjnymi, ale ich rozwój przebiega w kierunku upraszczania i za­nikania całych kategorii, np. dualu, trybu tzw. życzącego (modus optativus), ogra­niczania liczby przypadków gramatycznych, np. wołacza. Wyróżnia się … Czytaj więcej Fleksja kaszubska