„Kaszubi: białe plamy, czarne podniebienie i różowe okulary. W kręgu stereotypów i wyobrażeń” to już 10. cykl wykładów kaszubologicznych, które organizują wspólnie Wydział Filologiczny, Uniwersytet Gdański oraz Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Instytut Kaszubski w Gdańsku i Pomorskie Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku.
Każdy wykład składa się z dwóch części: nagrania do przesłuchania przed spotkaniem z prelegentem oraz spotkania online na platformie MS Teams.
7 października – 16 grudnia 2024 r. (poniedziałek 17.00-18.30)
Czarne podniebienie? Skąd wziął się ten stereotyp? Otóż za czasów zaborów Prusacy porównywali Kaszubów do podległych im wyszczekanych psów, a psy mają czarne podniebienie. Kolejna anegdota głosi, że Kaszubi mają czarne podniebienie od zażywanej tabaki, a jeszcze inne, że są zwyczajnie wredni. (INSTAKASZUBKA, https://instakaszubka.pl/5-mitow-na-temat-kaszubow)
Ktoś ma czarne podniebienie (frazeologizm) «ktoś jest szczególnie zły, groźny, złośliwy» (Uniwersalny słownik języka polskiego)
W tym roku wykłady dotyczyć będą stereotypów i wyobrażeń, jakie mają Kaszubi o sobie i inni o Kaszubach i kaszubszczyźnie. Planujemy obalanie powszechnie utrwalonych stereotypów. Opowiemy o faktach przemilczanych i miejscach niezbadanych (fraz. białe plamy) oraz objaśniać będziemy stereotypy, patrząc przez okular RÓŻnych dyscyplin naukowych.
W tym roku do udziału w cyklu wykładów kaszubologicznych zaproszeni zostali:
- prof. dr hab. Józef Borzyszkowski (IK w Gdańsku) HISTORIA
- dr hab. prof. UG Miłosława Borzyszkowska-Szewczyk (Wydział Filologiczny UG) LITERATUROZNAWSTWO
- prof. dr hab. Daniel Kalinowski (Uniwersytet Pomorski w Słupsku) LITERATUROZNAWSTWO
- dr Magdalena Lemańczyk (ISP PAN Warszawa) SOCJOLOGIA
- dr hab. prof. UG Monika Mazurek (Wydział Nauk Społecznych UG) SOCJOLOGIA
- prof. dr hab. Cezary Obracht-Prondzyński (Wydział Nauk Społecznych UG) SOCJOLOGIA
- dr Aleksandra Paprot-Wielopolska (Wydział Historyczny UG) ETNOLOGIA
- dr Justyna Pomierska (Wydział Filologiczny UG) JĘZYKOZNAWSTWO
- dr hab. prof. UG Danuta Stanulewicz (Wydział Filologiczny UG) JĘZYKOZNAWSTWO
- dr hab. prof. UAM Tomasz Wicherkiewicz (UAM w Poznaniu) JĘZYKOZNAWSTWO
Wprawdzie kaszubskie przysłowie (mądrość ludowa utrwala stereotyp) mówi: Kaszëba mô cwiardą mòwã, ale mitczé serce, ale przybysze z głębi lądu nierzadko mówią, że Kaszubi są nieufni, mało otwarci na obcych, uparci, GBURowaci… Znów sami Kaszubi mówią o sobie, że są wytrwali, pracowici, pragmatyczni… Stereotypy funkcjonują w świadomości społecznej jako skrótowe, uproszczone i zabarwione wartościująco obrazy, mocno zakorzenione pozytywne albo negatywne wyobrażenia o osobach i grupach społecznych (etnicznych), które opierają się na powierzchownych obserwacjach i logicznie nieuprawnionych uogólnieniach: Kaszubi mają czarne podniebienie? Czy Kaszubi to Polacy? A może to górale, którzy nie załapali się na rejs do Ameryki 😉 Rodzina kaszubska jest wielopokoleniowa, wielodzietna i katolicka? Czy kaszubski to język słowiański czy dialekt , gwara, a może zniemczony polski? Uświadomienie sobie istnienia stereotypów na temat własnej grupy (narodowej/ etnicznej/ społecznej) daje szansę na większą otwartość na innych.
ORGANIZACJA CYKLU SPOTKAŃ
Każdy wykład składa się z dwóch części:
1) nagranie (ok. 30 minut, szukaj na YouTube, wydarzenie na Facebooku) do odsłuchania przed poniedziałkowym spotkaniem z prelegentem (będą publikowane kilka dni przed poniedziałkiem);
2) spotkaniem z prelegentem (MS Teams, poniedziałek 17.00-18.30, link podano wyżej), które otwiera przestrzeń dialogu.
Projekt jest realizowany przez Wydział Filologiczny wspólnie z Instytutem Kaszubskim, Pomorskim Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku i Zrzeszeniem Kaszubsko-Pomorskim, a finansowany w ramach zadania „Etnofilologia kaszubska” ze środków MSWiA.
Żródło: Wydział Filologiczny UG